Tijdens de begrotingsbehandeling op 4 november 2024 hebben twee leden van BRUG-M (Gerrit van der Bijl en Jacques Arntz) samen met Gea Meijers (GroenLinks/PvdA en Hamza Bamohammed een motie ingediend voor een versnelling van maatregelen voor ‘no-regret’ maatregelen rond de Sifon in Bunde.

In dit gebied, gebied rond de Meerstraat, speelt ook nog een groot grondwaterprobleem met verstrekkende gevolgen. Onze fractie maakt zich grote zorgen over het gebrek van voortgang in de aanpak van deze problematiek.

Problemen met langdurig hoger grondwater worden gerapporteerd door inwoners in de straten rond de Meerstraat (o.a. Geulstraat, Maasstraat, Steinstraat en Vonderstraat) maar ook steeds vaker verder daarbuiten. Ons grondwater kan steeds minder vaak goed doorstromen en het gebied waar overlast plaatsvindt wordt groter.

Pas na de grindwinning west van het Julianakanaal, als onderdeel van het GrensMaas project, zijn er problemen met hoog grondwater gerapporteerd. Nu door meer dan honderd mensen. We hebben met verschillende mensen gesproken die decennialang geen enkel probleem hebben ervaren, en nu de vocht in hun huis alleen maar zien toenemen nadat de grindwinning is beëindigd.

Wetenschappelijk kunnen we het oorzakelijk verband nog niet afdoende hard maken. Maar als je alles wat wel bekend is op een rij zet, lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat dit toevallig door klimaatverandering is ontstaan.

Rijkswaterstaat en de Provincie in het kader van het Grensmaas project wisten dat het weghalen van grind met in de plaats ervan een kleilaag, zou leiden tot hoger grondwater met overlast tot gevolg in Bunde. Uit de Milieu Effect Rapportage van 2003 werd drainage of het waterdicht maken van kelders als een van de oplossingen aangedragen.

Die drainage of het waterdicht maken van kelders is er nooit gekomen door het Grensmaas project. Er zijn pompen geplaatst langs het Julianakanaal, later overgedragen aan het Waterschap. Met als gevolg dat de overlast niet is verminderd, juist eerder is toegenomen. Veel inwoners hebben kort na de grote wateroverstroming in juli 2021 over die stijging in grondwater hun zorgen geuit, ook in bijeenkomsten met de gemeente. Kortom, het is een gekend probleem.

Maar tot op heden heeft nog het Waterschap, Rijkswaterstaat of de Provincie zich verantwoord bij onze burgers en het aangepakt. Er is niets gedaan, niet eens goed onderzoek over hoe het grondwater effectief op een peil te brengen van vóór de grindwinning, of in ieder geval de overlast te verminderen.

Voorstel om grondwaterprobleem in Meerstraat aan te pakken

Onze wethouder heeft net voor deze vergadering een gesprek gehad met het Waterschap, onder andere hierover. We horen graag wat daaruit is gekomen. Wat gaat het Waterschap nu doen?

Wat moet er volgens ons gebeuren? We willen vragen aan het college en de wethouder om deze overlast voortvarend op te pakken en aan te dringen bij het Waterschap, Rijkswaterstaat, en/of Provincie, als dat al niet gedaan is, nader onderzoek te doen. In het komend jaar zijn twee onderzoeken nodig.

Als eerste, een onderzoek naar grondwater. Dat moet verder gaan dan peilen van de hoogte, maar juist grondwaterstromen in kaart brengen door een gecombineerd geologisch en hydrologisch onderzoek waarbij gekeken dient te worden naar de eventuele grondwatergevolgen voor Bunde, Brommelen, en Geulle op langere termijn.

En er moet een onderzoek naar drainage, naar technische mogelijkheden, kosten en belemmeringen.

Onze inschatting is dat deze onderzoeken betaalbaar zijn en dat er in het buitenland ook genoeg kennis is om dit soort onderzoek te doen, mocht er in Nederland gebrek aan capaciteit zijn.