Vorig jaar heeft de raad een motie van onze fractie aangenomen om het zoekgebied genaamd Meerssen Noord, aan de Lange Raarberg in Meerssen, uit te breiden zodat er een plan kan worden ontwikkeld om het geplande aantal woningen te spreiden over een groter gebied zodat het gebied ontwikkeld kan worden tot een hoogwaardig natuur- en recreatiegebied waar natuurbeleving belangrijk is in samenhang met beperkte laagbouw.

In de raadsvergadering op 12 december 2024 heeft onze fractie ook aangegeven dat wat onze fractie betreft het gebied idealiter wordt meegenomen in de gebieden waar – in dezelfde vergadering – het voorkeursrecht op gelegd werd door de raad; als middel om duidelijke regie te voeren over de gewenste gebiedsontwikkeling.

Onze fractie wil weten wat de laatste stand van zaken is en hoe de gemeente de regie houdt nu er nog geen voorkeursrecht opgelegd is.

Tegelijkertijd hebben de eerste bewonersbijeenkomsten plaatsgevonden over de Watervalderbeekdal. Met behulp van een bijdrage in het kader van de vierde tranche van de Regiodeal Zuid Limburg, wil de gemeente een overkoepelende visie en gebiedsagenda voor het dal en bredere omgeving ontwikkelen. De raad is hierover geïnformeerd, maar is niet expliciet uitgenodigd om te participeren in dit traject of ambitieuzer, om er kaders voor te stellen.

GroenLinks-PvdA is van mening dat het – nu het omgevingsplan in ontwikkeling is – het belangrijk is om de raad in een positie te brengen om nieuwe kaders te bepalen voor ontwikkeling van het gebied. Voor onze fractie kan dit proces als model fungeren voor andere gebieden, aangezien het omgevingsplan de mogelijkheid zal bieden in gebieden te differentiëren. Onzes inziens moet er een proces komen waarin de raad over een langere termijn kan werken met college aan de keuzes die worden vastgelegd in het omgevingsplan.

Enkele van de maatregelen voor de Watervalderbeekdal kunnen zijn, volgens het college, het maken van robuuste ecologische verbindingen en het in stand houden van landschapselementen. GroenLinks-PvdA Meerssen vraagt in aansluiting daarop een update over de plannen om het ecoduct met wandelpad tussen Kasen en Schietecoven te verbeteren.  Gemeente Meerssen onderhoudt het wandelpad en Rijkswaterstaat de brugconstructies. Staatsbosbeheer heeft een rol in de natuurlijke inrichting.

Vragen

Gebiedsontwikkeling Meerssen Noord

1. Zijn er door de eigenaar en/of de projectontwikkelaar al concrete plannen voor het gebied Meerssen Noord besproken met de gemeente? Welke kaders zoals hoeveelheden en type woningen heeft de gemeente meegegeven en voldoen die aan de criteria van de gemeenteraad, met name: beperkte laagbouw en een hoogwaardig natuur- en recreatiegebied?
   
2. Er is op dit moment geen voorkeursrecht op de grond. Daardoor kan de eigenaar de grond verkopen aan een ontwikkelaar voor een hogere prijs. Die prijs past mogelijk niet bij een goede ontwikkeling van een natuur- en recreatiegebied met beperkte laagbouw. Dit kan ertoe leiden dat de kwaliteitseisen van de gemeenteraad niet worden gehaald, of dat er zelfs helemaal geen ontwikkeling komt. Ook kan het participatietraject hierdoor veranderen in schijnparticipatie, omdat bewoners dan weinig echte invloed hebben. Hoe voorkomt het college grondspeculatie, waardoor er te veel of ongeschikte woningen kunnen komen? En hoe houdt de gemeente de regie over de gebiedsontwikkeling, zonder het voorkeursrecht te gebruiken?
   
3. Het college werkt op dit moment aan een gebiedsvisie voor het gebied. Hiervoor is een architect-stedenbouwkundige ingehuurd en is een enquête over woningbouw gehouden. Een landschapsarchitect is niet betrokken en er wordt niet gesproken over dragers van natuur en extensieve recreatieve functies. Ook in de gesprekken over de gebiedsontwikkeling van de Watervalderbeek is dit zoekgebied niet meegenomen. Hoe zorgt het college ervoor dat het geplande hoogwaardige natuur- en recreatiegebied goed wordt ontwikkeld, zowel in de planvorming als in een exploiteerbare realisatie? Een voorbeeld zou bijvoorbeeld kunnen zijn de coöperatieve tuinderij Harteveldt die momenteel ontwikkeld wordt tussen Sittard en Geleen in combinatie met woningbouw in het gebied.
   
4. We hebben in de raadsvergadering van vorig jaar december onze zorgen uitgesproken rond het niet opleggen van het voorkeursrecht op alle aangewezen zoekgebieden omdat dit het risico vergroot op verschraling van de grond op verwijdering van huidige natuurwaarden door projectontwikkelaars. Als men het gebied Meerssen Noord in december 2025 vergelijkt met het december 2024, lijkt er nu reeds een afname van de natuurwaarden plaats te vinden. Ook is met veel inzet en passie is een wijnroute binnen gemeente Meerssen opgezet. De wijngaard op het vergrootte zoekgebied maakt hier onderdeel van uit en Wijngoed Holset heeft een lopende pacht. Wat doet het college aan het in stand houden van groenwaarden? Is zij in gesprek met Wijngoed Holset om de wijngaard te behouden en eventueel uit te breiden als onderdeel van het beoogde natuur- en recreatiegebied?
   
5. Zijn er reeds onderzoeken gedaan naar de gevolgen van woningbouw in de vorm van extra (grond- of hemel-) wateroverlast bij de gebiedsontwikkeling?
   
6. De gemeente staat ontwikkeling in de kern voor boven ontwikkeling in het buitengebied. Dit zorgt voor behoud van de groene kwaliteiten die Meerssen aantrekkelijk maken en zorgt voor woningbouwprogramma voor de benodigde transformatie van lege panden in de kernen. De gemeente werkt daarom ook in de kern Meerssen aan woningbouwplannen zoals in leegstaande winkels in het centrum en op de locatie van de voormalige basisschool De Gansbeek. Hiermee snijdt het mes aan twee kanten. Én behoud van leefbaarheid door invulling van leegstaande panden én nieuwe woningen voor de woonbehoefte van onze inwoners. Tegelijkertijd werkt het college aan woningbouw buiten de kern in het zoekgebied Meerssen Noord om ruimte te bieden aan de ambitie voor meer woningen boven op de woningbehoefte van de huidige inwoners. Een plan dat onzes inziens makkelijker te ontwikkelen is dan transformaties in de kern maar minder bijdraagt aan onze opgaves. Hoe zorgt het college dat woningbouwplannen in de kern met voorrang ontwikkeld worden? Is het college voornemens om op het plan Kookstraat waarop al een principebesluit is genomen voorkeursrecht te vestigen om vertraging van de ontwikkeling te voorkomen?

Gebiedsontwikkeling Watervalderbeek

1. Om welk gebied gaat het hier precies? We ontvangen graag een kaart.
   
2. Aan de hand van de gebiedsagenda, ‘Perspectieven voor het Watervalderbeekdal en omgeving’ wordt gewerkt aan concrete maatregelen om dit unieke landschap te versterken. Met oog voor ecologie, recreatie en toerisme, erfgoed en water. U heeft de uitkomsten van de bijeenkomsten met betrokkenen en de samenvatting van de subsidieverlening gedeeld. Kunt u de verdere proces planning delen met de raad? Daarmeebedoelen wanneer en door wie welke vervolgstappen genomen worden om de uiteindelijke doelen te behalen.
   
3. Is er een onderverdeling in het subsidiebedrag, bijvoorbeeld x bedrag aan maatregelen ter verbetering van de waterkwaliteit en berging? Of zijn ze alle zes financieel en inhoudelijk even belangrijk? We voegen hier de zes projectresultaten die u gecommuniceerd heeft naar de raad toe:
   
   “De concrete projectresultaten zijn:
   1. Integrale visie op het gebied die in samenwerking met stakeholders is opgesteld en waarbij de verschillende onderdelen in verbinding met elkaar worden gebracht en een toekomstbestendig klimaat adaptief en aantrekkelijk landschap wordt gecreëerd.
   2.Verbetering van de waterkwaliteit en de waterberging door ontkoppeling van de Vliekerwaterlossing en vijvers op landgoed Vliek, aanleg parallel watersysteem voor afvoer regenwater, aanleg cascadevijvers in graslandperceel aan het landgoed en de aanleg van groene KRW- en regenwaterbuffers.
   3. Versterking van de ecologische waarden en het robuuster maken van de ecologische verbindingendoor de verbetering van de Vliekerwaterlossing als bronbeek en het realiseren van een ecologische verbinding tussen het Kalverbosch en Vliekerbosch.
   4. Behoud van de erfgoedwaarden door de reconstructie en herbestemming van landgoed Vliek, restauratie en herbestemming van de voormalige suikerfabriek Humcoven 1 (horeca in combinatie met verblijfsrecreatie).
   5.Verbetering van de recreatieve en toeristische verbindingen in het gebied door de realisatie van voet- en fietspaden en het onderling verbinden van bestaande routes.
   6. Stimuleren van de lokale economiedoor het onderling verbinden van de verschillende initiatieven binnen het gebied: landgoed Vliek (landschapstuin en kasteel), voormalige suikerfabriek (horeca), historische moestuin `de Kwallef’, uitspanning de Wijngaardsberg, wijndomein de Wijngaardsberg”.
   
4. U heeft het bureau Arcadis de opdracht gegund voor het maken van een kansen- en knelpuntenkaart. Kunt u de ‘Terms of Reference’ van de opdracht delen met de raad? In die beschrijving van de kaart, beschrijven ze ook tegengestelde belangen en visies? Onze veronderstelling is dat met deze brede agenda en groepen die betrokken zijn, er logischerwijs verschillen in inzicht en belangen zullen zijn.
   
5. Naar aanleiding van vraag acht, wie bepaalt de koers en maakt de uiteindelijke keuzes? We hebben als feedback ontvangen van inwoners die aanwezig waren op de eerdere bijeenkomst dat het niet duidelijk was voor (een deel van de) inwoners of en hoe feedback wordt meegenomen door de gemeente en wie uiteindelijk de inrichting van dit gebied bepaalt.
   
6. Bent u bereid ofwel de raad uit te nodigen om bij de volgende bijeenkomsten aanwezig te zijn, ofwel de volgende bijeenkomst voor de raad in te richten als een themabijeenkomst op locatie?
   
7. Een van de maatregelen die u als college benoemt is een ondernemerschap gericht op meervoudige waarde-creatie. Dit is ondernemerschap dat zich niet alleen richt op financiële winst, maar dat ook zorgt voor sociale en ecologische waarde voor de gemeenschap. Hoe draagt u er zorg voor dat de subsidieverlening niet uitmondt in oneerlijke concurrentie tussen ondernemers en ook niet in oneigenlijke ondersteuning van de private doelen die doorgaans centraal staan bij reguliere ondernemers? In dit kader: wie doet het marktonderzoek voor de private investeerder(s)? Welke criteria worden hiervoor opgesteld en worden die besproken met de raad?
   
8. Is er een klankbordgroep met mogelijkheden voor participatie vanuit de aanliggende buurten opgericht en zo ja, hoeveel mensen doen mee? Is er een selectie gemaakt in deelname en welke afspraken zijn er gemaakt over de rol van de klankbordgroep en de communicatie met de gemeente en de projectontwikkelaar?

Ecoduct Kruisberg tussen Kasen Schietecoven

De fractie heeft vragen gesteld in de zomer van 2024 en daaropvolgend in oktober van 2024 over het onderhoud van het ecoduct Kruisberg tussen Kasen en Schietecoven. Er is een recreatieroute voor mensen naast het ecoduct voor dieren. Er vinden met regelmaat vernielingen plaats en de weg voor mensen is vaak onbegaanbaar want te nat en modderig. We hebben gevraagd of dit verbeterd kon worden. Het college gaf aan dat Rijkswaterstaat aan een plan werkt voor verbeteringen op en rondom het ecoduct, inclusief het wandelpad.

1. GroenLinks-PvdA Meerssen ziet geen structurele verbeteringen sinds 2024. Wat is de laatste stand van zaken en kan een verbeterplan wellicht opgesteld en uitgevoerd worden als onderdeel van het gebiedsontwikkelingsplan voor het dal van de Watervalderbeek?
   
2. Hoe verlopen de overleggen met Rijkswaterstaat over de verbeteringen? Het antwoord op een van onze vragen in oktober 2024 was dat begrazing van het gebied in samenwerking met Staatsbosbeheer een beheersmaatregel kan zijn dat Rijkswaterstaat kan opnemen in haar visie. Ook deze suggestie zal de gemeente meenemen in het overleg met Rijkswaterstaat. We horen hier graag de uitkomst van.